Porozumienie pomiędzy Samorządem Województwa Świętokrzyskiego a Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego otwiera nowy etap dla kluczowych instytucji kultury w regionie. Wspólna konferencja marszałek województwa Renaty Janik oraz minister Marty Cienkowskiej była okazją do ogłoszenia decyzji, które zapadły na początku tygodnia, po ponad miesiącu intensywnych rozmów i uzgodnień.

Efektem tych ustaleń jest podpisanie aneksów do umów o współprowadzeniu dwóch instytucji kultury – Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach oraz Muzeum Narodowego w Kielcach. Nowe dokumenty ustalają zasady współpracy pomiędzy samorządem województwa a resortem kultury, w zakresie zarządzania i finansowania.

Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami Teatr pozostaje instytucją współprowadzoną przez Województwo Świętokrzyskie, ale teraz to minister kultury będzie odpowiedzialny za powołanie jego dyrektora. Umowa dotycząca Teatru została przedłużona do końca 2031 roku. W przypadku Muzeum Narodowego w Kielcach aneks nie zmienia okresu obowiązywania umowy – pozostaje ona zawarta na czas nieokreślony.

Istotnym elementem porozumienia jest zmiana modelu finansowania. Od 1 stycznia 2027 roku, 30 procent kosztów bieżącego funkcjonowania obu instytucji będzie pokrywać samorząd województwa, a 70 procent Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dla porównania, dotychczas udział województwa w finansowaniu teatru wynosił 74 procent, a w przypadku muzeum – 47 procent (stan na 2026 rok). Nowe rozwiązanie oznacza znaczące odciążenie budżetu regionu: w latach 2027–2031 wydatki województwa zmniejszą się o około 60 milionów złotych.

– Dzisiejsze spotkanie to przede wszystkim dobra wiadomość dla mieszkańców województwa świętokrzyskiego. Pokazuje, że nawet w sprawach trudnych można dojść do porozumienia, jeśli na pierwszym miejscu stawia się interes regionu – podkreśliła marszałek Renata Janik. – Wypracowane rozwiązanie określa nowe zasady współprowadzenia najważniejszych instytucji kultury i daje im stabilną przyszłość.

Marszałek zaznaczyła również, że zawarte porozumienie nie zmienia statusu majątkowego teatru. Budynek, który przeszedł gruntowną modernizację o wartości 168 mln zł, pozostaje własnością samorządu województwa. – To nasze wspólne dobro i powód do dumy mieszkańców regionu – dodała.

Zmiany mają także wymiar praktyczny dla mieszkańców. Dzięki oszczędnościom wynikającym z nowego modelu finansowania, samorząd planuje przeznaczyć dodatkowe środki na ochronę zdrowia. Wśród zapowiadanych inwestycji jest zakup nowoczesnej gamma kamery dla Świętokrzyskiego Centrum Onkologii, która będzie wykorzystywana w diagnostyce raka prostaty oraz monitorowaniu leczenia innych nowotworów. Urządzenie pozwoli skrócić czas badań i zmniejszyć kolejki dla pacjentów.

Jak podkreśliła marszałek, decyzje o racjonalizacji wydatków są odpowiedzią na trudniejszą sytuację finansową regionu, wynikającą m.in. ze zmniejszenia subwencji rządowej w 2026 roku o 38,5 mln zł w porównaniu do roku poprzedniego.

– To porozumienie jest efektem kompromisu, który – mimo różnych punktów wyjścia – pozwolił osiągnąć rozwiązanie służące przede wszystkim mieszkańcom naszego regionu. I to jest dziś najważniejsze – zaznaczyła Renata Janik.

– Ministerstwo Kultury postanowiło wziąć na siebie większą odpowiedzialność za jedne z najważniejszych instytucji kultury w kraju, a z pewnością kluczowe instytucje w tym regionie – poinformowała Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska. I jak dodała – Muzeum Narodowe to placówka posiadająca jedne z najcenniejszych zbiorów muzealnych w Polsce, z kolei niedawno wyremontowany Teatr im. S. Żeromskiego ma potencjał, by stać się jedną z najważniejszych scen nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Dlatego zdecydowaliśmy się na silniejsze zaangażowanie w ich prowadzenie – zarówno pod względem organizacyjnym, jak i finansowym.