Uroczyste odsłonięcie pomnika doktora Władysława Buszkowskiego, twórcy kieleckiego “Szpitalika”
Po dekadzie od przenosin słynnego „Szpitalika na Langiewicza”, postać jego założyciela zyskała trwały symbol w przestrzeni architektonicznej Kielc. Dzisiaj odbyły się uroczystości odsłonięcia pomnika dr. Władysława Buszkowskiego – wizjonera, społecznika i ojca świętokrzyskiej pediatrii. W wydarzeniu wzięła udział marszałek Renata Janik, główna inicjatorka powstania monumentu, której towarzyszyli przedstawiciele władz regionu – przewodniczący Sejmiku Andrzej Bętkowski i członek Zarządu Andrzej Pruś oraz miasta Kielce. Obecni byli również członkowie Komitetu Społecznego, m.in. dyrektor Wojewódzkiego Domu Kultury w Kielcach Magdalena Fogiel-Litwinek.
Przed oficjalnymi uroczystościami upamiętniającymi doktora Władysława Buszkowskiego, marszałek Renata Janik spotkała się w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego z gościem honorowym obchodów – Markiem Buszkowskim, wnukiem patrona kieleckiego „Szpitalika”, któremu towarzyszyła najbliższa rodzina. Spotkanie, w którym udział wzięła także dyrektor WDK w Kielcach Magdalena Fogiel-Litwinek, było okazją do wspomnień o rodzinnym dziedzictwie i trudnej drodze, jaka wiodła od pomysłu do finału realizacji całego projektu – utworzenia skweru i budowy pomnika.
Główna część obchodów odbyła się w miejscu, gdzie przed niemal stu laty (1919-2015) było serce świętokrzyskiej pediatrii. To tutaj, przy ul. Langiewicza, dzięki determinacji dr. Buszkowskiego, tysiące dzieci odzyskiwało zdrowie. Na wydzielonym terenie o powierzchni około 300 m² powstał skwer, które centralnym punktem stał się pomnik autorstwa kieleckiego rzeźbiarza Sławomira Micka.
Podczas ceremonii marszałek Renata Janik wygłosiła poruszające przemówienie, w którym podkreśliła wagę pamięci historycznej: – Spotykamy się w miejscu, gdzie ponad sto lat temu, dzięki wizji i determinacji jednego człowieka, narodziła się nadzieja dla tysięcy chorych dzieci. Dziś dr Władysław Buszkowski, kapitan Legionów i wielki społecznik, wraca na ulicę Langiewicza w blasku należnej mu chwały. Droga do dzisiejszej uroczystości była długa i wymagała współpracy wielu osób. Wszystko zaczęło się jeszcze w poprzedniej kadencji, kiedy jako Stowarzyszenie „Inicjatywa Świętokrzyska” otoczyliśmy opieką nagrobek doktora. Już wtedy czuliśmy, że pamięć o fundatorze kieleckiego „Szpitalika” zasługuje na trwały symbol w przestrzeni naszego miasta. Tak zrodziła się idea utworzenia tego skweru i budowy pomnika, który dziś staje się świadectwem stuletniej historii świętokrzyskiej pediatrii.
Niezwykle wzruszającym momentem był samo odsłonięcie pomnika, którego dokonali uczniowie klasy 3b ze Szkoły Podstawowej nr 13 w Kielcach, co w symboliczny sposób połączyło historię dawnego „Szpitalika” z nowym pokoleniem kielczan. Zwieńczeniem uroczystości była ceremonia wręczenia okolicznościowych medali przez płk. Stanisława Kozioła – prezesa Zarządu Wojewódzkiego Świętokrzyskiego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego. Wśród uhonorowanych za szczególne zaangażowanie w dzieło upamiętnienia dr. Buszkowskiego znaleźli się m.in. marszałek Renata Janik, wnuk doktora Marek Buszkowski, rzeźbiarz Sławomir Micek, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach Marcin Martyniak, dyrektor Wojewódzkiego Domu Kultury w Kielcach Magdalena Fogiel-Litwinek oraz przedstawiciele środowisk medycznych i historycznych.
Choć stawianie pomników to kompetencja Rady Miasta, to dzięki partnerskiej współpracy z panią prezydent Agatą Wojdą oraz wsparciu finansowemu Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego w wysokości 300 tysięcy złotych, udało nam się doprowadzić tę inicjatywę do szczęśliwego finału. Dr Buszkowski zmarł przedwcześnie, ale jego dziedzictwo żyje w strukturach Świętokrzyskiego Centrum Pediatrii i w sercach uratowanych pacjentów. Niech ten pomnik przypomina nam wszystkim, że wielkie dzieła zaczynają się od odwagi i miłości do drugiego człowieka – podsumowała marszałek Renata Janik.
Uroczystości zakończyły się na kieleckim Cmentarzu Starym. Marszałek Renata Janik, wnuk doktora Marek Buszkowski wraz z rodziną oraz przedstawiciele Komitetu złożyli kwiaty i zapalili znicze na grobie Władysława Buszkowskiego. Był to moment, który symbolicznie podsumował lata starań o to, by godnie uczcić pamięć legendarnego twórcy kieleckiego „Szpitalika”.
W uroczystości wzięli udział także: prezydent Kielc Agata Wojda, Krzysztof Myśliński – Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków, prof. Urszula Oettingen – Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.
***
Władysław Buszkowski (1884 – 1920) – członek Rady Miejskiej w Kielcach, ordynator oddziału wewnętrznego męskiego w szpitalu świętego Aleksandra w Kielcach. Podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1919 i 1920 r. służył jako kapitan w służbie sanitarnej Wojska Polskiego. Służył w szpitalu okręgowym (wojskowym) w Kielcach Dowództwa Okręgu Generalnego. Pierwszy poruszył kwestię potrzeby powstania w Kielcach szpitala dla dzieci. W 1919 roku, wraz z prezydentem Miasta Kielce, Mieczysławem Łukasiewiczem i innymi ówczesnymi samorządowcami, założył Towarzystwo Przyjaciół Szpitala Dziecięcego. Jego celem było uzbieranie pieniędzy na budowę nowej lecznicy. Na łamach “Gazety Kieleckiej” apelował o społeczną aktywność na rzecz poprawy warunków zdrowotnych. Władysław Buszkowski zainicjował także akcję “kropli mleka” dla biednych matek, zakup karetki pogotowia, budowę pralni dla najuboższych i łaźni miejskiej.
